Work begins in Vadia for the construction of Sanitation Unit

Vadia and its residents have always been an enigma for the society. For many decades the women of Vadia have practiced prostitution as a means to earn their living and fend their families. While the society held their prejudice and believed that it was a profession these women choose voluntarily, the fact was totally contradictory to it. As a result of such mindset across sections of society no government agencies, voluntary organisations or individuals succeeded with their efforts in Vadia.

In 2005-06, we reached Vadia with an objective to make basic infrastrucutre facilities available to its residents. There was no pucca road connecting Vadia to the nearest village nor were the facilities of power, water, housing or sanitation available to them. When we brought these issues to the notice of the authorities they always argued “that there was no need to work in this village and with this community!!” Even the school never functioned as the teacher hardly showed up, as they considered Vadia to be their punishment posting. Such preconceived behaviour hindered the community’s chances of accessing even the basic human rights….

Work begins in Vadia for the construction of Sanitation Unit -01
Work begins in Vadia for the construction of Sanitation Unit -01

As mentioned Vadia has been mysterious, more so because of the facade it wears, the need of it is because of its extreme vulnerability. To guard their vulnerability the community here maintains a very uptight appearance. They do not allow people to get close to them and neither they share their pain and sorrows with others. The initial years remained extremely challenging for us, we had to prove to this community that our presence in the village was to support them and not take advantage of their vulnerability. The stand VSSM took was to be a friend of these families instead of preaching them to shun away the profession they practiced. How can we even do that when we had no alternate livelihood available!! And why even bother of what others are doing or saying, we had the intention to remain patient, understanding and calm……..This preparedness helped us find a footing in a village where people never liked to visit again. The community members began approaching VSSM for their issues, shared their pain and joy with us, opened their hearts to us, made us part of their lives; basically they put faith in us.. They shared numerous stories with us, tales enough to write a novel…Our patience paid because we had no malice in mind our intent was to be helpful to them as much as possible…….

Work begins in Vadia for the construction of Sanitation Unit -02
Work begins in Vadia for the construction of Sanitation Unit -02

Our presence in the village and the never-say-die attitude helped us bridge the gap with the Vadia community. To an extent this also sensitised the authorities who mellowed a bit and changed their stance towards Vadia. A pucca road and decent pucca houses in the village became a reality, the water issue eased a bit. VSSM began a school in the village… and many more such encouraging outcomes were witnessed. The community needed sanitation units and has been requesting for the same for quite some time now. The government aid only comes after the sanitation unit is built, a photo clicked and sent to the concerned department, who laters reimburses the amount spent on building the unit. It is impossible for the community here to save so much of cash on hand (around Rs. 12,000 to 15,000) to construct a toilet block!! The other pre-condition to access government support was the unit had to be in the village whereas there are numerous families who stay in farms and could not access government aid. Hence, VSSM requested its well-wishers to contribute towards construction of sanitation units in Vadia. In the first stage we have decided to construct 60 units from the support we have received so far.

Work begins in Vadia for the construction of Sanitation Unit -03
Work begins in Vadia for the construction of Sanitation Unit -03

The Block Development Officer (BDO) has inspected the ongoing construction,as this point, we aren’t sure how many families will receive the government support but the community has agreed to give the amount they receive to the families staying in the farms who aren’t entitled to any such government support. Such gesture might seem normal but considering the image Vadia had, its pure magic!!!

The math behind sanitation unit :

Government support APL families is Rs. 8000 whereas to the BPL families is 12,000. The cost of constructing one sanitation unit is Rs. 15,000. The remaining amount will be provided by VSSM, whereas VSSM will cover the complete cost for the families who aren’t entitled to government support.

We are extremely grateful to all our supporters for responding to our call and extending generous support.


We are also thankful to Shri Deepakbhai Chaudhry for taking charge of the construction of sanitations units in Vadia. It would have been challenging task for VSSM to ensure completion of the project considering the internal dynamics prevalent in Vadia.

In pic – construction of sanitation unit underway…

વાડિયામાં સેનિટેશન યુનિટનું કામ શરુ થયું.
બનાસકાંઠાના વાડિયાગામમાં ૨૦૦૫-૦૬ ના વર્ષમાં વારંવાર જવાનું થયું. મૂળ તો આ ગામમાં તમામ પ્રાથમિક સુવિધાઓ ઉપબ્ધ થાય એ કરવું હતું. એ વખતે તો વડગામડાથી વાડિયાને જોડતો પાકો રોડ, પાણી, લાઈટ, ઘર જેવી કોઈ સુવિધા આ ગામના લોકોને મળી નહોતી. આ સંદર્ભે કચેરીમાં રજૂઆત માટે જવાનું થાય એટલે સૌને આ ગામમાં કોઈ કામ કરવાની જરૂર નથી એમ જ લાગતું.
વાડીયામાં રહેતાં સરાણિયા પરિવારોની બહેનો દેહવ્યાપાર કરીને પરિવારનો ગુજારો કરતી જે સામાન્ય સમાજ માટે સરળતાથી સ્વીકારી શકાય એમ નહોતું, વાત ખરી, પણ અન્ય વિકલ્પ માટે કે એમને આવી દોઝખભરી જિંદગી કેમ અપનાવવી પડી એના મૂળમાં જઈ આ સમસ્યાને સમજવા કોઈ તૈયાર નહોતું. ગામમાં જવાનું કહેવામાં આવે એટલે સૌના નાકના ટેરવાં ચડી જાય. જે શિક્ષકની આ ગામમાં બદલી થાય એને સજા મળ્યા જેવું લાગે.

શરૂઆતના એ દિવસો ખુબ સંઘર્ષમય રહ્યાં. પણ ધીરજથી કામ કરવાનું હતું એ અમે જાણતા હતાં. વળી એક અભિગમ એ પણ હતો કે, કોઈ શું કરે છે? એની પળોજણમાં પડ્યા વગર આપણાથી શું થઇ શકે એ વિચારીએ અને એ દિશામાં કામ કરીએ તો વધારે સારું થઇ શકે. બસ આ અભિગમે ગામમાં ધીમે ધીમે બદલાવની શરૂઆત કરી. આ ગામના કેટલાય રહસ્યો જે કયારેય કોઈ જાણી ના શકે એ રહસ્યો સરણીયા પરિવારોએ સામેથી કહ્યા. આ બધું એમના પરિવારના સભ્ય કે સ્વજન બન્યા વગર સંભવ નહોતું. પણ ભાવ શુદ્ધ હતો એટલે ધીમે ધીમે લોકો ભરોષો મુકતા થયા અને મુક્ત મને પોતાની આપવીતી કહેતા થયા. એક નહિ પણ અનેક નવલકથા રચાય એવી આ ગામમાં રહેતાં દરેક પરિવારની વિટંબણા હતી.

સતત લાગ્યાં રહેવાનાં કારણે વહીવટીતંત્રનો અભિગમ પણ ધીમે ધીમે બદલાયો. રોડ અને પાકા ઘરો બન્યાં. પાણીની સમસ્યા પણ કંઇક અંશે હળવી થઈ. ગામમાં શૌચાલય બને એ માટે ગામલોકો ઘણા સમયથી રજૂઆત કરતાં હતાં. પણ ગામડાંમાં શૌચાલય માટે સરકારી સહાય શૌચાલય બનાવ્યા પછી એનો ફોટો પાડી કચેરીમાં આપ્યાં પછી મળે એમ અધિકારી વારંવાર કહે. જયારે બીજી બાજુ વાડિયામાં રહેતાં એવાં કેટલાંય પરિવારો પાસે રૂ.૧૨,૦૦૦ થી રૂ.૧૫૦૦૦ની એવી કોઈ જમા પુંજી નહોતી કે જેમાંથી એ સેનિટેશન યુનિટ બનાવી શકે. વળી ગામમાં જેમની પાસે સનદ હતી એમને સેનિટેશન યુનિટ બન્યા પછી સરકારી સહાય મળે પણ ખરા પણ જેમના ઘરો ખેતરમાં હતાં એમને આ સહાય મળવાનું સંભવ નહોતું.
આખરે vssmએ વિચરતી જાતિના કામોમાં મદદરૂપ થતાં સૌ સ્વજનો સામે અપીલ મૂકી અને આ નિમિતના પૈસા મળ્યાં. અમે ૬૦ પરિવારના સેનિટેશન યુનિટ પ્રથમ બનાવવાનું નક્કી કર્યું અને એનું કામ શરુ થયું.
તાલુકા વિકાસ અધિકારીને ગામમાં સેનિટેશન યુનીટનું બાંધકામ શરુ થયાનો ખ્યાલ આવ્યો એટલે એ આવીને બાંધકામ જોઈ ગયાં. એ કેટલાં પરિવારોને સહાયની રકમ આપે છે એનો ખ્યાલ નથી પણ જેમને મળશે એ તમામ પરિવારો એ રકમ જેમને સરકારી ગ્રાન્ટ ખેતરમાં ઘર હોવાના કારણે નહિ મળી શકે એમને આપવાનો નિર્ધાર કર્યો છે. આમ તો આવો વિચાર પણ આ ગામના ભૂતકાળના અનુભવો યાદ કરું તો આશ્ચર્ય થાય એમ છે. પણ ચમત્કાર થાય છે એ અમે માનીએ છીએ અને અમને એ વડિયામાં દેખાય છે.
સરકાર BPL લાભાર્થીને રૂ.૧૨૦૦૦ અને APL પરિવારોને રૂ.૮,૦૦૦ મદદ કરે છે જયારે એક સેનિટેશન યુનિટની કોસ્ટ રૂ. ૧૫,૫૦૦ જેટલી થાય આમ બાકીની રકમ vssmમાંથી આપવામાં આવશે. અને જેમને સરકારી સહાય નહિ મળે એમનો તો તમામ ખર્ચ vssm આપશે. આ કામ vssm સાથે સંકળાયેલા સૌ દાતાઓની મદદથી સંભવિત બન્યું જે માટે અમે સૌના આભારી છીએ.
સેનિટેશન યુનિટનું બાંધકામ વાડિયામાં કરવાનું હોઈ લોકલ માણસોનું કામ માટે મળવાનું થોડું મુશ્કેલ બનત. વળી આ દિશામાં સંસ્થાગત રીતે અમારો કોઈ અનુભવ પણ નહિ ત્યારે આ ક્ષેત્રમાં ઘણું કામ કરતાં શ્રી દીપકભાઈ ચૌધરીએ આ સંદર્ભનો તમામ ભાર ઉપાડી લીધો જે માટે અમે સૌ એમનાં આભારી છીએ.

ફોટોમાં વડિયામાં બંધાઈ રહેલાં સેનિટેશ યુનિટ

VSSM For Sarania Families of Vadia

And miracle happens….

Rupabhai and his family  a sarania family reside in Vadia. The family has been allocated 3 acres of land, a portion from the government allotted land to the Vadia Women Cooperative society. Vadia being a dry and arid region government also made irrigation facility available for the residents of Vadia willing to take up farming. However one bore well isn’t enough to supply water to all the farmers. Hence Rupabhai takes water from the farmers who have bore wells on their farms. 3 acres as such is very small piece of land and returns on farming parent enough to sustain the family. Rupabhai felt that compared to agriculture cattle farming is a more viable option. He requested VSSM for an interest free loan of Rs. 50,000 to buy buffaloes. VSSM stationed his loan and Rupabhai has bought a buffalo from the money. Rupabhai now grows fodder on his land and sells the milk from his buffalo in Vadia. He also remains regular in paying back the instalments to VSSM.

VSSM For Saraniya Family of Vadia
VSSM For Saraniya Family of Vadia

“Be extremely careful, do not carry any extra money or wear any jewellery when you go to Vadia, people there will loot you!” is how everyone had warned me when I planned my first visit to Vadia in the year 2005. When I witness such honesty from the community in Vadia it really makes me wonder why and how such perceptions are formed to stigmatise a particular community. Rupabhai and many like him are honestly doing their jobs and returning back the money borrowed from VSSM. No on is bad, its the circumstances that make shape their behaviour. The community in Vadia need warmth and care and change automatically comes through. Its this miracle we are witnessing right now in Vadia.

The journey of restoring the dignity of families of Vadia has been extremely difficult and emotional we are thankful to Shri. Rameshbhai Kcholiya, Shri. Nimesh Sumti, Shri. Pradipbhai Shah, Shri. Rashminbhai Sanghvi and friends of VSSM for standing by us and providing us the support to keep going.



વાડીયામાં રહેતાં સરાણીયા પરિવારોને પગભર કરવાનો vssmનો પ્રયાસ
ચમત્કાર થાય છે…
રૂપાભાઇ વાડિયાગામમાં રહે. ગામની બહેનોને મળેલી સામુહિક ખેતીની મંડળીની જમીનમાંથી ૩ એકર જમીન રૂપાભાઇના પરિવારને મળેલી એટલે એ જમીન ખેડે. ગામમાં સિંચાઈનો એક બોરવેલ છે પણ એનાથી આખા ગામની ખેતીની જમીન પિયત થતી નથી. બાજુના ગામના ખેડૂતોની જમીનમાં બોરવેલ છે. તેમની પાસેથી પાણી માંગીને રૂપાભાઇ ખેતી કરે. ખેતીની જમીન ખુબ ઓછી છે. જો ખેતી સાથે પશુપાલન કરે તો ઘણો ફાયદો થાય એવી રૂપાભાઇની લાગણી. વાડિયાગામમાં રહેતાં અને પોતાનો સ્વતંત્ર વ્યવસાય કરવા ઇચ્છતા પરિવારોને vssm વગર વ્યાજે લોન આપે છે. રૂપાભાઇએ ભેંસ ખરીદવા રૂ.૫૦,૦૦૦ની લોન આપવા વિનંતી કરી. રૂ.૫૦,૦૦૦ની લોન મળતાં એ ભેંસ લઇ આવ્યાં. હવે ખેતરમાં તે ભેંસ માટેનો ચારો પણ કરે છે અને દૂધ વાડિયા ગામમાં રહેતાં લોકોને વેચાતું આપે છે. vssmમાંથી લીધેલી લોનના હપ્તા પણ નિયમિત ભરે છે.
૨૦૦૫માં આ ગામમાં પહેલીવાર જઈ રહી હતી ત્યારે એ વિસ્તારના લોકોએ કહ્યું હતું, ‘ પૈસા કે દાગીના કંઈ લઈને કે પહેરીને ના જતા આ લોકો લુંટી લેશે.’ આ વિધાનને સાવ ખોટું પાડી રહ્યા છે લીધેલી લોનના પૈસા ઈમાનદારીથી પરત ભરી રહ્યા છે. કહે છે ને કે, કોઈ માણસ ક્યારેય ખરાબ હોતું નથી સંજોગો ખરાબ હોય છે વાડીયામાં પણ કંઇક આવું જ હતું પણ પ્રેમ અને હુંફથી બધું જ બદલાઈ શકે છે. ચમત્કાર થાય છે અમે વાડીયામાં દરરોજ એ અનુભવીએ છીએ…
વાડીયાના પરિવારોને બેઠા કરવા સ્વમાનભેર જીવતાં કરવામાં જેમણે પ્રેમપૂર્વક મદદ કરી એવા શ્રી રમેશ કચોલીયા, શ્રી નિમેશ સુમતિ, શ્રી પ્રદીપભાઈ શાહ, શ્રી રશ્મીન સંઘવી અને ફ્રેન્ડ્સ ઓડ vssm સૌનો ખુબ ખુબ આભાર..

Mittal Patel of VSSM at Vadiya


Mittal Patel of VSSM at Vadiya
Mittal Patel at Vadiya

Mittal Patel of VSSM at Vadiya when VSSM started it’s journy for Vadiya village of Gujarat.

Nomadic Tribes Saraniya families of Vadiya Village

Nomadic Saraniya families of Vadiya Village
Vadiya Villagae

Tucked in one tiny nook between Gujarat and Rajasthan border is a village named Vadiya Vaillage notoriously famous for the trade the women of this village are into. This is a village were all its residents belong to Saraniyaa Community of Gujarat and most of the household follow the traditional profession of flesh trade. In 1963, the government  with the intention of providing rehabilitation options to these families,  who than lived in Tharad’s  Budhanpura, provided 205 acres of land from the wasteland of Vadgaum.  Since the land had no irrigation facilities and the region is very arid and drought prone, farming wasn’t turning out to be a profitable means of earning. The intent behind the allotment wasn’t met. But,  the government has  kept trying but with  little success.  No radical changes were observed. Infact the situation kept worsening over the period of time.

વાડીયામાં વિચરતી જાતિના સરાણીયા પરિવારો..

બનાસકાંઠાનું વાડિયા ગામ દેહવ્યાપાર માટે ખુબ પંકાયેલું. વિચરતી જાતિમાંના સરાણીયા પરિવારો આ ગામમાં રહે. મૂળ તો થરાદ પાસેના બુઢણપુર ગામમાં રહેતાં આ પરિવારોને આવી દોઝખભરી જિંદગીમાંથી બહાર લાવવા માટે ૧૯૬૩માં થરાદથી ૧૭ કી.મી. દુર વડગામડાના વીડમાં ખેતી માટેની સરકારી ચોપડે ૨૦૫ એકર જમીન ફાળવાઈ. પણ જમીન બંજર પાણીની સુવિધા નહિ એટલે જે ઉદેશ્ય સાથે જમીન ફાળવાઈ હતી તે હેતુ સફળ ના થયો.. સરકાર દ્વારા પણ વખતો વખત ઘણા પ્રયત્નો થયાં. પણ નક્કર કહી શકાય એવો બદલાવ ગામમાં ના આવ્યો. ઊલટાની પરિસ્થિતિ વધારે બગડી..


Vicharta Samuday Samarthan Manch – VSSM

VichartaSamudaaySamarthanManch –VSSM, is a collective platform of members from Nomadic (Vicharata) and De-Notified (Vimukht) Tribes (Samudaay), individuals and organizations’ empathizing with these communities. VSSM as a collective was initiated in the year 2006 and was formally registered as an organization in the year 2010, with the mission to give social identity, citizen’s rights, education, health facilities, housing and livelihood options to the various communities of Nomadic and De-Notified Tribes (NT-DNTs).

VSSM use below mention tools to fullfill its vision ” The Communities of Nomadic and De-Notified Tribes Atten And Lead A Life With Dignity.

VSSM’s activities are spreaded across 47 blocks of 9 districts of Gujarat. Below are the Districts where VSSM is working and having its presence.

  • Patan
  • Mehsana
  • Amreli
  • Rajkot
  • Ahmedabad
  • Sabarkantha
  • Surendranagar
  • Banaskantha
  • Gandhinagar

This blog is dedicated for VSSM at Vadiya Village for Sarania Community of Gujarat. We are going to share how was the Vadiya when we visited first time and than after our journy till today. We is representing Mittal Patel and its all Team.