Vadia – A Sarania Community village with zero public amenities

Mittal Patel at Vadiya
Mittal Patel of VSSM at Vadiya with Sarania Community People in 2006

The year was 2006, we had just began working on the issues of nomadic communities of Gujarat. Where are these communities was the first question that popped up. Absolutely clueless on where the nomads of this state lived, we began looking for them, everywhere villages, towns, cities, countryside, woods where were they settled??? No one had any idea of where these communities had vanished. Finding them was a challenge. They were right amidst us but the society and government had chosen to ignore them, they had become faceless. Just then we happen to read about the Saraniyaa families of Vadiya. Saraniyaa is basically a nomadic community that is involved in sharpening the bladed of knives and other tools. The gadget or the machine they carry along for the purpose is known as Saraan and hence their community derived the named Saraniyaa, the other trades they were sometimes involved with were trading cattle but their women in to flesh trade and that too a traditional occupation of the women of entire village was something we had never heard of, never read about!! SO why would these families be into such profession, didn’t they have any other options?? these and numerous other questions began bothering us. To visit the village and find it for ourselves was the only option left. In 2006 we did not even know how to reach this village because no roads lead to this place. We reached Tharad, the nearest town to Vadia. Here we asked way to Vadia and people began looking at us with surprise, asked us not to go, not to carry any valuables along with us, A representative of an organisation based in Tharad accompanied us as if there was some danger in going alone. We were taken a back by the approach of society on this particular matter. The attitude reflected the mindset of people towards the residents of Vadia.

Male from Saraniya Community
Nomadic Community called Saraniya Male at Vadiya Village and how they are living

Why are the women of Vadia engaged with this occupation is the question we asked to some individuals in Tharad and replies like easy money, lazy bones, don’t like to do hard labour etc fell into our ears. So as we began our comment from Tharad to Vadia we realised that any government transport service to Vadia did not exist. A private transport took us to this village. The dusty, kuccha – 4 km stretch single lane strip of road was all they had in the name of road.

On reaching the village all that our eyes could see was poverty and deprivation, it was everywhere, shanty makeshift houses, children in rags, women in pathetic conditions, dressed in rags as well – it was a sight hard to see and difficult to digest. If there was so much money, easy money the village should look different?? The picture before us was so conflicting from what we had imagined. We began talking with them, never asking a question on what and why they were into this occupation!! We spoke about basic amenities, school, clinic etc etc., but for them such dialogue hardly mattered and we couldn’t be blaming them either, over the years many organisations and individuals had come to help them but no one or nothing seemed to have brought say change in the ground realities.
A resident of Vav village Shardamben Bhati joined VSSM with just one intention and play – to help these women, families……. Rameshbhai Saraniyaa, a resident of Vadia also joined hands with us hoping to find solutions to the challenges his village faced. Thus began our journey in Vadia…..

પ્રાથમિક સુવિધા વગરનું ગામ – વાડિયા

૨૦૦૬માં વિચરતી જાતિઓ સાથેનું કામ શરુ કર્યું એ વખતે આ પરિવારોની શોધ –ખોળ શરુ કરી. મૂળ વીચરતું જીવન હોવાના કારણે એમનાં પડાવોને શોધવા એ પડકાર હતો. એવામાં છાપામાં વાડિયા ગામમાં વસતા સરાણીયા પરિવારો વિષે સાંભળ્યું. સરાણીયા જાતિ તો વિચરતી અને છરી ચપ્પુની ધાર કાઢે, બળદ અને ભેંસો વેચે પણ દેહવ્યાપાર કરે એવું તો અમે જેટલા પણ સરાણીયા પરિવારોને મળ્યા હતાં એમાં કોઈની પાસેથી સાંભળ્યું નહોતું. ના વાંચ્યું હતું.. તો વાડિયાના પરિવારોને આવું પગલું કેમ ભરવું પડ્યું? બીજા કોઈ વિકલ્પો નહિ જડ્યા હોય?? વગેરે જેવા ઢગલાંબંધ પ્રશ્નો સાથે વાડિયા ગયાં. એ વખતે તો કઈ તરફથી વાડીયા જવાય એ પણ ક્યાં ખબર હતી પણ થરાદ પહોંચી ગયાં. વાડિયાનો રસ્તો પૂછ્યો એટલે લોકોએ આ ગામમાં ના જવાની ભલામણ કરી અને જવું જ હોય તો કીમતી સમાન સાથે ન લઇ જવા સૂચવ્યું. અમારી સાથે થરાદમાં કાર્યરત એક સંસ્થાના પ્રતિનિધિ પણ આવ્યાં. આ ગામના બહેનો એ દેહવ્યાપાર કેમ અપનાવ્યો? ક્યાં કારણો આ માટે જવાબદાર છે એ અંગે થરાદમાં રહેતાં અમને મળેલા લોકોને પૂછવાની કોશિશ કરી પણ દરેક વ્યક્તિનો એક જવાબ સરળતાથી પૈસા મળે છે ને એટલે બધા હરામ હાડકાનાં થઈ ગયા છે વગેરે જવાબો મળ્યાં. અમે ગામમાં જવા નીકળ્યા સ્થાનિક જીપમાં જ જવું પડે. વડગામડાથી વાડિયા જવાનો ૪ કી.મી.નો રસ્તો એકદમ સાંકળો અને દુળીયો. એક વાહન સામે આવે તો બીજા વાહનને રીવર્સમાં ગાડી કદાચ ૨૦૦ થી ૩૦૦ મિટર સુધી લેવી પડે. ગામમાં પગ મુક્યો તો જાણે કોઈ શાપિત ગામ હોય એવો ભાસ થાય. આમ તો શાપિત તો ખરું જ ૧૫૦ પરિવારો ગામમાં રહે પણ સુવિધાના નામે મીંડું હતું. કાચા –માટીના ઘર, મોટા ભાગના તો છાપરામાં રહે. જેટલી બહેનોને મળ્યાં એ બધામાંથી થીગડા વગરનું કપડું પહેરેલી એકેય બહેન ના મળી.. અરેરે આવી દુર્દશા.. લોકો કહે છે એમ સરળતાથી મળતા પૈસા ક્યાં દેખાતા નહોતા?

એમની સાથે પ્રથમ બેઠક કરી. ગામમાં શું થઇ રહ્યું છે એ પૂછવાનો તો જીવેય ના ચાલે. જે આજે પણ નથી ચાલતો. પ્રાથમિક સુવિધા નથી એ બાબતે વિગતો મેળવી. આમ તો નજરે દેખાતું જ હતું છતાં.. આ પરિવારોને પણ અમે વાત કરતા હતા પણ અમારી વાતમાં કોઈને કંઈ ખાસ રસ નહોતો ક્યાંથી હોય.. અમારા જેવા તો કંઈ કેટલાય આવીને ગયા હતાં પણ પ્રશ્નોનું સમાધાન ક્યાં થયું હતું.
શારદાબહેન ભાટી મૂળ વાવ ગામના વતની અને તેમની આ પરિવારો સાથે કામ કરવાની લાગણી એ અમારી સાથે જોડાયા. ગામમાં રહેતાં રમેશભાઈ સરાણીયા પણ પોતાનાં ગામનાં પ્રશ્નોનું સમાધાન થશે એ આશાએ અમારી પાસે આવવા માંડ્યા. સરકારી દફતરોમાં અરજીઓનો દોર શરુ કર્યો.

Nomadic Tribes Saraniya families of Vadiya Village

Nomadic Saraniya families of Vadiya Village
Vadiya Villagae

Tucked in one tiny nook between Gujarat and Rajasthan border is a village named Vadiya Vaillage notoriously famous for the trade the women of this village are into. This is a village were all its residents belong to Saraniyaa Community of Gujarat and most of the household follow the traditional profession of flesh trade. In 1963, the government  with the intention of providing rehabilitation options to these families,  who than lived in Tharad’s  Budhanpura, provided 205 acres of land from the wasteland of Vadgaum.  Since the land had no irrigation facilities and the region is very arid and drought prone, farming wasn’t turning out to be a profitable means of earning. The intent behind the allotment wasn’t met. But,  the government has  kept trying but with  little success.  No radical changes were observed. Infact the situation kept worsening over the period of time.

વાડીયામાં વિચરતી જાતિના સરાણીયા પરિવારો..

બનાસકાંઠાનું વાડિયા ગામ દેહવ્યાપાર માટે ખુબ પંકાયેલું. વિચરતી જાતિમાંના સરાણીયા પરિવારો આ ગામમાં રહે. મૂળ તો થરાદ પાસેના બુઢણપુર ગામમાં રહેતાં આ પરિવારોને આવી દોઝખભરી જિંદગીમાંથી બહાર લાવવા માટે ૧૯૬૩માં થરાદથી ૧૭ કી.મી. દુર વડગામડાના વીડમાં ખેતી માટેની સરકારી ચોપડે ૨૦૫ એકર જમીન ફાળવાઈ. પણ જમીન બંજર પાણીની સુવિધા નહિ એટલે જે ઉદેશ્ય સાથે જમીન ફાળવાઈ હતી તે હેતુ સફળ ના થયો.. સરકાર દ્વારા પણ વખતો વખત ઘણા પ્રયત્નો થયાં. પણ નક્કર કહી શકાય એવો બદલાવ ગામમાં ના આવ્યો. ઊલટાની પરિસ્થિતિ વધારે બગડી..

 

Vicharta Samuday Samarthan Manch – VSSM

VichartaSamudaaySamarthanManch –VSSM, is a collective platform of members from Nomadic (Vicharata) and De-Notified (Vimukht) Tribes (Samudaay), individuals and organizations’ empathizing with these communities. VSSM as a collective was initiated in the year 2006 and was formally registered as an organization in the year 2010, with the mission to give social identity, citizen’s rights, education, health facilities, housing and livelihood options to the various communities of Nomadic and De-Notified Tribes (NT-DNTs).

VSSM use below mention tools to fullfill its vision ” The Communities of Nomadic and De-Notified Tribes Atten And Lead A Life With Dignity.

VSSM’s activities are spreaded across 47 blocks of 9 districts of Gujarat. Below are the Districts where VSSM is working and having its presence.

  • Patan
  • Mehsana
  • Amreli
  • Rajkot
  • Ahmedabad
  • Sabarkantha
  • Surendranagar
  • Banaskantha
  • Gandhinagar

This blog is dedicated for VSSM at Vadiya Village for Sarania Community of Gujarat. We are going to share how was the Vadiya when we visited first time and than after our journy till today. We is representing Mittal Patel and its all Team.